Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα

Μηχανή του Χρόνου: Η ταπεινωτική ήττα από τους Τούρκους το 1897.

 

ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ

          

ΣΟΦΟΚΛΗ "Αντιγόνη"

ΑΝΤΙΓΟΝΗ

Εθνικό Θέατρο (1940) σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη

 

Ο μύθος των Λαβδακιδών

Η γενιά των Λαβδακιδών, που βασίλεψε στη Θήβα, έδωσε και στους τρεις μεγάλους τραγικούς πλούσιο υλικό για τη σύνθεση των τραγωδιών τους. Τα πρώτα στοιχεία του μύθου βρίσκονται στην Ιλιάδα και στη Νέκυια της Οδύσσειας, ενώ στα έπη Θηβαΐς και Οιδιπόδεια πήρε την οριστική του μορφή.

Σύμφωνα με τον μύθο, ο Κάδμος, ιδρυτής της Θήβας, σκότωσε το ιερό φίδι του Άρη που φύλαγε την πηγή του θεού. Ο εγγονός του Λάβδακος καταδίωξε τη λατρεία του θεού Διονύσου και αμάρτησε κατά του θεού. Ο γιος του Λάιος απήγαγε τον γιο του Πέλοπα Χρύσιππο και ο Πέλοπας τον καταράστηκε να πεθάνει άτεκνος ή να σκοτωθεί από το παιδί του. Από εκεί ξεκινούν οι συμφορές του γένους των Λαβδακιδών, που για τρεις συνεχόμενες γενιές υποφέρουν απ' αυτή τη βαριά κατάρα.

Ο Οιδίπους, γιος του Λαΐου, σκότωσε, χωρίς να το γνωρίζει τον πατέρα του και παντρεύτηκε τη μητέρα του, την Ιοκάστη, με την οποία απέκτησε δύο γιους, τον Πολυνείκη και τον Ετεοκλή, και δύο κόρες, την Αντιγόνη και την Ισμήνη. Όταν αποκαλύφθηκε η τραγική αλήθεια, η Ιοκάστη απαγχονίστηκε και ο Οιδίπους αυτοτυφλώθηκε και αυτοεξορίστηκε. Σε σωζόμενο απόσπασμα της Θηβαΐδας αναφέρεται ότι ο Οιδίποδας καταράστηκε τους δυο γιους του να μοιράσουν την κληρονομιά του με οπλισμένο χέρι και να κατεβούν στον Αδη αλληλοσφαγμένοι, επειδή είχαν παραβεί την εντολή του να μη χρησιμοποιήσουν ποτέ το ασημένιο τραπέζι του Κάδμου και το χρυσό κύπελλο (δέπας), με το οποίο έπινε κρασί ο Λάιος.

Τα δύο αδέλφια, Πολυνείκης και Ετεοκλής, συμφώνησαν να βασιλέψουν διαδοχικά ανά ένα χρόνο. Πρώτος βασίλεψε ο Ετεοκλής, ο οποίος όμως αρνήθηκε να παραδώσει την εξουσία στον Πολυνείκη. Ο Πολυνείκης έφυγε από τη Θήβα και πήγε στο Άργος, όπου παντρεύτηκε την κόρη του βασιλιά Άδραστου. Μαζί με τον πεθερό του και άλλους πέντε Αργείους ηγεμόνες εκστράτευσε εναντίον της Θήβας, για να διεκδικήσει την εξουσία. Οι επτά Αργείοι αρχηγοί τάχθηκαν απέναντι από τους επτά Θηβαίους ήρωες που υπερασπίζονταν τις επτά πύλες της Θήβας. Απέναντι από τον Ετεοκλή ήταν ο Πολυνείκης. Η τελική μονομαχία των δύο αδερφών επιβεβαίωσε την κατάρα του Οιδίποδα. Τα δύο αδέρφια έπεσαν αλληλοσκοτωμένα μπροστά στα τείχη της πόλης, η οποία όμως σώθηκε.

Ο νέος άρχοντας της πόλης Κρέων, αδελφός της Ιοκάστης και θείος των παιδιών, εκδίδει διαταγή να ταφεί ο Ετεοκλής με τιμές, ενώ το σώμα του Πολυνείκη να μείνει άταφο, βορά στα σκυλιά και τα όρνια, γιατί θέλησε να προδώσει την πατρίδα του. Από το σημείο αυτό αρχίζει η υπόθεση της τραγωδίας.

Η Αντιγόνη είναι το δεύτερο από τα σωζόμενα έργα του Σοφοκλή. Το δίδαξε, το 442 π.Χ., κερδίζοντας την πρώτη νίκη. Στη νεότερη εποχή από τον μύθο της Αντιγόνης εμπνεύστηκαν αρκετοί ξένοι συγγραφείς. Ενδεικτικά αναφέρονται οι σύγχρονοι Ζ. Ανούιγ και Μ. Μπρεχτ.
Πηγή: http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-B121/627/4042,18194/

Η γενιά των Λαβδακιδών

ΑΙΜΩΝ

Αρχείο του Εθνικού Θεάτρου (παράσταση το 1940)

Ξεφυλλίστε το πρόγραμμα της παράστασης

Από το Γ' Επεισόδιο της "Αντιγόνης" 

Αίμονας και Κρέοντας

παράσταση στο θέατρο Δελφών το 2002

Κρέοντας και Αίμονας από το National Theatre το 2012

ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η έκρηξη της Γαλλικής επανάστασης (1789)

Γελοιογραφία που απεικονίζει την τρίτη τάξη

να κουβαλά τον κλήρο και την αριστοκρατία 

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C105/65/516,1886/

Δραστηριότητα 1η

Αξιοποιώντας την παραπάνω γελοιογραφία, τις πληροφορίες του σχολικού βιβλίου της Γ' Γυμνασίου και την παραπάνω ταινία (κυρίως τα 18 πρώτα λεπτά) να αναφερθείτε στα αίτια έκρηξης της Γαλλικής επανάστασης.

                                                       Δραστηριότητα 2η

Δείτε το παρακάτω βίντεο και απαντήστε στην ερώτηση: πώς προετοίμασε ιδεολογικά το κίνημα του διαφωτισμού τη Γαλλική Επανάσταση; (δώστε προσοχή στο εξής τμήμα του βίντεο: 5:30- 7:25)

      

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

                                           ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ

Ερωτήσεις -Δραστηριότητες

Ποια τα γεωγραφικά -χρονικά όρια του Διαφωτισμού;

Ποιες οι θεμελιακές θέσεις των Διαφωτιστών;

Ποιοι οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι;

Γιατί ο Διαφωτισμός υπήρξε κίνημα βαθύτατα πολιτικό;

Τι γνωρίζετε για τη θεωρία του "Κοινωνικού Συμβολαίου";

Τι γνωρίζετε για τα φυσικά δικαιώματα;

Να σχολιάσετε το γνωστό απόφθεγμα του Βολταίρου :"Μπορεί να μη συμφωνώ με ό,τι υποστηρίζεις, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να διατυπώνεις ελεύθερα τις απόψεις σου"

Σε ποιες επαναστάσεις άσκησαν επίδραση οι πολιτικές ιδέες του Διαφωτισμού;

Δημιουργήστε κι εσείς ένα δικό σας video για το Διαφωτισμό.

21 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού

Η 21η Μαρτίου καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων, σε ανάμνηση ενός τραγικού συμβάντος που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη. Την 21η Μαρτίου του 1960 η αστυνομία της ρατσιστικής Νοτίου Αφρικής πυροβόλησε εν ψυχρώ κατά μιας διαδήλωσης φοιτητών στην πόλη Σάρπβιλ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 70 άνθρωποι. Οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν ειρηνικά κατά των νόμων του Απαρτχάιντ, που είχε επιβάλει το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας στη χώρα.

Δείτε σχετικά βίντεο μεταξύ των οποίων και το εξαιρετικό βίντεο που δημιούργησε ο Γιώργος Τζίμας του Α2:

Εκπαιδευτικό υλικό για το ρατσισμό

Όπως τα βλέπει κανείς, Ελένη Σαραντίτη

Η συγγραφέας

Η Ελένη Σαραντίτη γεννήθηκε στη Νεάπολη της Λακωνίας, αλλά ζει στην Αθήνα από την ηλικία των δεκαεπτά ετών. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί δεκαέξι βιβλία της.
 Περισσότερα για τη συγγραφέα δείτε στην προσωπική της ιστοσελίδα στο σύνδεσμο που ακολουθεί:

Ιστοσελίδα Ελένης Σαραντίτη

Το κείμενο

Το απόσπασμα προέρχεται από το βιβλίο "Κάποτε ο κυνηγός...".

Ο τίτλος του μυθιστορήματος είναι δανεισμένος από το ποίημα του Γ. Σεφέρη  Κίχλη, που αναφέρεται στον ξεριζωμό των Ελλήνων της Μ. Ασίας. Στην ενότητα Α΄του ποιήματος (Το σπίτι κοντά στη θάλασσα, στ. 2-3) βρίσκεται η φράση: κάποτε ο κυνηγός βρίσκει τα διαβατάρικα πουλιά κάποτε δεν τα βρίσκει. Και τα διαβατάρικα πουλιά είναι οι κυνηγημένοι πρόσφυγες (υπενθυμίζεται ότι και ο Σεφέρης ήταν πρόσφυγας).

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ
Τὰ σπίτια ποὺ εἶχα μου τὰ πῆραν. Ἔτυχε
νά᾿ ναι τὰ χρόνια δίσεχτα πόλεμοι χαλασμοὶ ξενιτεμοὶ
κάποτε ὁ κυνηγὸς βρίσκει τὰ διαβατάρικα πουλιὰ
κάποτε δὲν τὰ βρίσκει- τὸ κυνήγι
ἦταν καλὸ στὰ χρόνια μου, πῆραν πολλοὺς τὰ σκάγια-
οἱ ἄλλοι γυρίζουν ἢ τρελαίνουνται στὰ καταφύγια.
Μὴ μοῦ μιλᾶς γιὰ τ᾿ ἀηδόνι μήτε γιὰ τὸν κορυδαλλὸ
μήτε γιὰ τὴ μικρούλα σουσουράδα
ποὺ γράφει νούμερα στὸ φῶς μὲ τὴν οὐρά της-
δὲν ξέρω πολλὰ πράγματα ἀπὸ σπίτια
ξέρω πὼς ἔχουν τὴ φυλή τους, τίποτε ἄλλο.
Καινούργια στὴν ἀρχή, σὰν τὰ μωρὰ
ποὺ παίζουν στὰ περβόλια μὲ τὰ κρόσσια τοῦ ἥλιου,
κεντοῦν παράθροφυλλα χρωματιστὰ καὶ πόρτες
γυαλιστερὲς πάνω στὴ μέρα-
ὅταν τελειώσει ὁ ἀρχιτέκτονας ἀλλάζουν,
ζαρώνουν ἢ χαμογελοῦν ἢ ἀκόμη πεισματώνουν
μ᾿ ἐκείνους ποὺ ἔμειναν μ᾿ ἐκείνους ποὺ ἔφυγαν
μ᾿ ἄλλους ποὺ θὰ γυρίζανε ἂν μποροῦσαν
ἢ ποὺ χάθηκαν, τώρα ποὺ ἔγινε
ὁ κόσμος ἕνα ἀπέραντο ξενοδοχεῖο.

Δὲν ξέρω πολλὰ πράγματα ἀπὸ σπίτια,
θυμᾶμαι τὴ χαρά τους καὶ τὴ λύπη τους
καμιὰ φορά, σὰ σταματήσω-
ἀκόμη
καμιὰ φορά, κοντὰ στὴ θάλασσα, σὲ κάμαρες γυμνὲς
μ᾿ ἕνα κρεβάτι σιδερένιο χωρὶς τίποτε δικό μου
κοιτάζοντας τὴ βραδινὴν ἀράχνη συλλογιέμαι
πὼς κάποιος ἑτοιμάζεται να᾿ ρθεῖ, πὼς τὸν στολίζουν
μ᾿ ἄσπρα καὶ μαῦρα ροῦχα μὲ πολύχρωμα κοσμήματα
καὶ γύρω του μιλοῦν σιγὰ σεβάσμιες δέσποινες
γκρίζα μαλλιὰ καὶ σκοτεινὲς δαντέλες,
πὼς ἑτοιμάζεται νὰ ᾿ ρθει νὰ μ᾿ ἀποχαιρετήσει-

ἤ, μιὰ γυναίκα ἐλικοβλέφαρη βαθύζωνη
γυρίζοντας ἀπὸ λιμάνια μεσημβρινά,
Σμύρνη Ρόδο Συρακοῦσες Ἀλεξάντρεια,
ἀπὸ κλειστὲς πολιτεῖες σὰν τὰ ζεστὰ παράθυροφυλλα,
μὲ ἀρώματα χρυσῶν καρπῶν καὶ βότανα,
πὼς ἀνεβαίνει τὰ σκαλιὰ χωρὶς νὰ βλέπει
ἐκείνους ποὺ κοιμήθηκαν κάτω ἀπ᾿ τὴ σκάλα.

Ξέρεις τὰ σπίτια πεισματώνουν εὔκολα, σὰν τὰ γυμνώσεις.

Περίληψη

H νεαρή Eυρυδίκη που, γεννημένη από οικογένεια Eλλήνων πολιτικών προσφύγων στην Tασκένδη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης αφομοίωσε ό,τι καλύτερο διέθεταν οι δυο πολιτισμοί και οι δυο πατρίδες, είναι η αφηγήτρια της οικογενειακής οδύσσειας που κράτησε σαράντα χρόνια και που ακόμα δεν τελείωσε. O Eμφύλιος, ο εκπατρισμός, οι προσπάθειες να ζήσουν και ν' αναπτυχθούν στην καινούρια πατρίδα, η φοβερή νοσταλγία για τον τόπο που άφησαν, οι καινούριοι δεσμοί, οι σπουδές, η πρόοδος και ο κόσμος μιας τρυφερής νεαρής ύπαρξης, μεγαλωμένης μες στην εμπιστοσύνη, την αγάπη, τη χαρά. Που δεν κράτησαν πολύ, καθώς η οικονομική κρίση που ξεσπά στην τότε Σοβιετική Ένωση και ο ακατανίκητος πόθος της επιστροφής, μαζί και οι υποσχέσεις των Eλλήνων αρμοδίων, τους ωθούν, οικογενειακώς, σε νέες περιπέτειες, τούτη τη φορά στην ίδια τους την πατρίδα, που τους μεταχειρίζεται σαν αποπαίδια, οδηγώντας τους σε νέα προσφυγιά. H διήγηση της Eυρυδίκης αποκαλύπτει και έναν ωραίο, συγκινητικό και ενθουσιώδη πρώτο έρωτα, που εμποδίστηκε στο ξεκίνημά του διότι ο σκληρός κυνηγός, που είναι η ζωή, άλλα είχε ορίσει...

Δείτε την ομώνυμη ταινία, των μαθητών του 1ου Γυμνασίου Νέας Ορεστιάδας, σε σενάριο βασισμένο στο απόσπασμα του ομότιτλου, βραβευμένου από την UNESCO βιβλίου.

Δραστηριότητες

• Συγκρίνετε την ηρωίδα του αποσπάσματος με την ηρωίδα από το κείμενο Ο δρόμος για τον Παράδεισο είναι μακρύς της Μαρούλας Κλιάφα και συμπληρώστε τον πίνακα που ακολουθεί. Στη συνέχεια προσπαθήστε να παρουσιάσετε την προσωπικότητα των δύο κοριτσιών. Αναζητήστε πληροφορίες για τις δύο ηρωίδες στα κείμενα και υπογραμμίστε τα αντίστοιχα χωρία. Μην ξεχνάτε ότι πρέπει να παρουσιάσετε τα προβλήματα των δύο ηρωίδων, τα συναισθήματα τους και τις σχέσεις τους με τα μέλη της οικογένειας τους και με τα μέλη του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Ένα σύντομο βίντεο που αξίζει να παρακολουθήσετε, θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε τα προβλήματα των δύο ηρωίδων: Ονειρα σε άλλη γλωσσα μια ταινία της Λουκίας Ρικάκη
•    Τώρα πια γνωρίζετε πολύ καλά και τις δύο ηρωίδες των κειμένων. Μπορείτε να εντοπίσετε ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στη Βερόνικα και στην Ευρυδίκη; Να τις καταγράψετε.

	Βερόνικα	Ευρυδίκη
Που ζει;
Από πού κατάγεται;
Πόσο χρονών είναι;
Ποια μέλη της οικογένειάς της αναφέρονται στο κείμενο;
Ποιο πρόβλημα αντιμετωπίζει;

• Αποφασίζετε να στείλετε μια επιστολή σε μία από τις δύο ηρωίδες των κειμένων σας για να τη βοηθήσετε στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Ποια από τις δύο θα επιλέγατε για να στείλετε την επιστολή και γιατί; Τι θα γράφατε στην επιστολή σας για να την κάνετε να αισθανθεί καλύτερα; 

• Υποθέστε ότι η Βερόνικα και η Ευρυδίκη έχουν τη δυνατότητα να συναντηθούν και να συνομιλήσουν. Τι θα έλεγαν σε αυτήν τους τη συνάντηση; Γνωρίζετε πια πολύ καλά τις ηρωίδες και τα προβλήματα τους. Βάλτε τη φαντασία σας να δουλέψει και γράψτε έναν φανταστικό διάλογο ανάμεσα στη Βερόνικα και στην Ευρυδίκη. Μη ξεχνάτε ότι σε αυτόν τον διάλογο θα πρέπει να παρουσιάζονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δύο ηρωίδες και τα συναισθήματα τους.

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ "Η εξέγερση της Σερίφου"

Η εξορυκτική δραστηριότητα στη Σέριφο 1861-1965

100 χρόνια από την απεργία στα Μεταλλεία της Σερίφου

Μεταλλεία Σερίφου

Η απεργία της Σερίφου
Εκπομπή -- αφιέρωμα στην απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου που κατέληξε στην αιματηρή σύρραξη της 21ης Αυγούστου με εφτά νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Πρόκειται για τη δεύτερη αιματηρή εργατική εξέγερση στη συνδικαλιστική ιστορία της Ελλάδος, μετά τα δραματικά γεγονότα της απεργίας του Λαυρίου, το 1896. Η εκπομπή ξεκινάει δίνοντας πληροφορίες για τις ιστορικές συγκυρίες της εποχής, που ευνόησαν τον ξεσηκωμό των μεταλλωρύχων της Σερίφου. Στην συνέχεια, παρουσιάζεται η ιστορία των μεταλλείων του νησιού, από το 1884, όταν ο Γερμανός μεταλλειολόγος ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΓΚΡΟΜΑΝ ανέλαβε την επιχείρηση. Το 1906, ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ, γιος του ΑΙΜΙΛΙΟΥ ΓΚΡΟΜΑΝ, συνέχισε την επιχείρηση με πολύ πιο σκληρή διαχείριση από του πατέρα του. Απάνθρωπη σκληρή δουλειά επί δωδεκάωρο, μεροκάματα πείνας και παντελή έλλειψη μέτρων ασφαλείας. Το 1916, ο συνδικαλιστής ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΕΡΑΣ, οργανώνει τους μεταλλωρύχους σε σωματείο. Τον Αύγουστο του 1916, οι μεταλλωρύχοι ξεσηκώθηκαν εναντίον του εργοδότη τους, ζητώντας εφαρμογή του οκταώρου και βελτίωση των άθλιων συνθηκών εργασίας. Για την προσωπικότητα του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΠΕΡΑ και το χρονικό της αιματηρής εξέγερσης στη Σέριφο καταθέτουν τις μαρτυρίες τους, η κόρη του συνδικαλιστή ΝΕΦΕΛΗ ΣΠΕΡΑ, ο λαογράφος της Σερίφου ΘΟΔΩΡΗΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ, ο παλιός μεταλλωρύχος ΑΝΤΩΝΗΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΑΚΗΣ, ο πρόεδρος του σωματείου εργατών και λατόμων Σερίφου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ και η τέως δήμαρχος του νησιού ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΙΝΟΥ. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, προβάλλεται οπτικοακουστικό και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ "Η εξέγερση του Κιλελέρ'

Αφιέρωμα στην εξέγερση του Κιλελέρ Alfa Vita

Μαρίνος Αντύπας, ο αγωνιστής που δολοφονήθηκε ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

6 Μαρτίου 1910, Κιλελέρ, Μαρίνος Αντύπας

Η παγκόσμια ημέρα της γυναίκας – 8 Mαρτίου

Διεθνής ημέρα των δικαιωμάτων των γυναικών

Η παγκόσμια ημέρα της γυναίκας (διεθνής ημέρα των δικαιωμάτων των γυναικών) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Mαρτίου, σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας.

Είναι μια εργατική πρωτομαγιά που προηγήθηκε της γνωστής, διότι αν και οι γυναίκες ανήκαν στο ανθρώπινο είδος, επί αιώνες εργαζόταν πολλές φορές διπλάσια από ό,τι το “ισχυρό φύλο”.
 Ενώ τα πρώτα συνδικάτα στο Σικάγο εξεγέρθηκαν υπέρ των εργατικών δικαιωμάτων τους το Μάιο 1886, η πρώτη διαμαρτυρία εργατριών για τις άθλιες συνθήκες εργασίας τους στα κλωστοϋφαντουργεία της Αμερικής έγιναν 10 χρόνια νωρίτερα, το Μάρτιο του 1857.
 Εκατοντάδες γυναίκες εργαζόμενες στα εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας και στα ραφτάδικα της περιοχής κατεβαίνουν στους δρόμους διεκδικώντας «δεκάωρη δουλειά, φωτεινές και υγιεινές αίθουσες εργασίας, μεροκάματα ίσα με των αντρών». Η πορεία χτυπήθηκε από την αστυνομία και βάφτηκε στο αίμα…

Το 1903 για πρώτη φορά ιδρύεται η πρώτη γυναικεία συνδικαλιστική οργάνωση στην Αμερική (Women's Trade Union League) η οποία θα στηρίξει τις προσπάθειες των εργατριών να δημιουργήσουν εργατικά σωματεία στους χώρους δουλειάς τους. Η οργάνωση έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση μαζικών απεργιών αλλά και στην διεκδίκηση του δικαιώματος ψήφου για τις γυναίκες.

Το Φλεβάρη του 1910 έγινε στη Νέα Υόρκη μια μεγάλη απεργιακή κινητοποίηση, στην οποία πήραν μέρος πάνω από 20.000 εργάτριεςπαραλύοντας την παραγωγή. Για 13 βδομάδες, μέσα στο καταχείμωνο, γυναίκες από 16 ως 25 χρονών διοργάνωναν και συμμετείχαν σε πικετοφορίες σε καθημερινή βάση. Η αστυνομική καταστολή και βία αλλά και οι συλλήψεις που δεχόντουσαν οι εργάτριες ήταν επίσης επί καθημερινής βάσης. Τα δικαστήρια ήταν, φυσικά, προκατειλημμένα υπέρ των εργοδοτών. Ωστόσο, η απεργία δε διαλύθηκε, παρά μόνο όταν έγιναν συμβιβασμοί στις περισσότερες επιχειρήσεις. 

«Αυτό που η γυναίκα που μοχθεί και θέλει είναι το δικαίωμα στη ζωή, όχι απλά να υπάρχει - το δικαίωμα στη ζωή. Τίποτα περισσότερο από το δικαίωμα ένα απλού ανθρώπου. Η εργάτρια πρέπει να έχει το ψωμί, αλλά πρέπει να έχει και τα τριαντάφυλλα» Rose Schneiderman, 1912

Οι αγώνες των γυναικών 

Ο ματωμένος Μάρτιος των γυναικών

Ενσυναίσθηση

Ενσυναίσθηση είναι η συναισθηματική ταύτιση με ένα άλλο άτομο. Η αναγνώριση και η κατανόηση της θέσης, του συναισθήματος, των σκέψεων ή της κατάστασης κάποιου άλλου.

Πόσο μπορώ να μπω στη θέση του άλλου, να κατανοήσω όσα μου λέει και το πώς αισθάνεται και να τον βοηθήσω, δίνοντας έμφαση στα δικά του προβλήματα και στη δική του οπτική;

 Ένα άτομο που χρησιμοποιεί την ενσυναίσθηση μπορεί να αναγνωρίσει, να αντιληφθεί και να αισθανθεί αυτό που αισθάνεται ένα άλλο άτομο. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να βάλει τον εαυτό του στη θέση του άλλου, να κατανοήσει τη συμπεριφορά του και να αναγνωρίσει τα κίνητρά της.
 Να δει δηλαδή τον κόσμο μέσα από τα μάτια του. 

Η έννοια της ενσυναίσθησης αρχίζει με την αντίληψη των συναισθημάτων των άλλων. Θα ήταν πιο εύκολο να αντιληφθούμε τα συναισθήματα των άλλων αν εκείνοι απλά μας τα έλεγαν, αν βέβαια τα γνώριζαν. Επειδή όμως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το κάνουν, πρέπει εμείς να τους ρωτήσουμε, να καταλάβουμε τα υπονοούμενά τους, να μαντέψουμε και να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τη μη λεκτική επικοινωνία τους. Οι εκφραστικοί άνθρωποι γίνονται κατανοητοί πιο εύκολα, επειδή τα μάτια και οι εκφράσεις του προσώπου τους μας βοηθούν να καταλάβουμε πώς αισθάνονται.

Η ενσυναίσθηση φέρνει τους ανθρώπους κοντά, τους βοηθά να καταλάβουν ο ένας τον άλλον. Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσεται αμοιβαίος σεβασμός. Όταν κάποιος ακούει με ενσυναίσθηση δεν ακούει απλά το συνομιλητή του. Κάνει κάτι περισσότερο: αντιδρά σε αυτόν με τρόπο με τον οποίο αναπτύσσει αμοιβαία κατανόηση και εμπιστοσύνη. Μπορεί έτσι να αντιληφθεί και να ερμηνεύσει το μήνυμα του συνομιλητή του, δίνοντας συνάμα την πιο κατάλληλη απάντηση. Η απάντηση αυτή μπορεί να αποτελέσει βασικό στοιχείο της επικοινωνίας.

Για να είναι κάποιος καλός ακροατής, πρέπει να αφήνει το συνομιλητή του να καθοδηγεί τη συζήτηση. Να τον ακούει με προσοχή και να μην τον διακόπτει, προσφέροντας παράλληλα λεκτικές και μη λεκτικές ενδείξεις ότι τον παρακολουθεί.

Οι πολλές ερωτήσεις από την πλευρά του ακροατή δεν βοηθούν, καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος η συμπεριφορά αυτή να εκληφθεί σαν ανάκριση από το συνομιλητή του. Οι τυποποιημένες φράσεις επίσης, όπως «δεν πειράζει» ή «όλα θα περάσουν», δεν προάγουν την επικοινωνία. Τελείως άχρηστες επίσης είναι οι αυτοαναφορικές περιγραφές όπως «θυμάμαι που αυτό συνέβη και σ’ εμένα» ή «κάτι παρόμοιο έχει συμβεί σε ένα συγγενή μου», καθώς και η αλλαγή του θέματος.

Ενσυναίσθηση σημαίνει πως μέσα σε μια σχέση είμαι πρόθυμος και έχω την ικανότητα να ακούσω τον άλλο, να αφουγκραστώ τα δικά του συναισθήματα, το δικό του τρόπο θέασης των πραγμάτων, τη δική του οπτική και το δικό του τρόπο ερμηνείας της εκάστοτε κατάστασης. Έχω αναπτυγμένες ικανότητες ενσυναίσθησης σημαίνει ότι ακούω τον άλλο και προσπαθώ να τον καταλάβω «μπαίνοντας» εκείνη τη στιγμή στη θέση του, αλλά και όταν μιλάω στον άλλο, «μπαίνω» στη θέση του για να δω πώς μπορεί να νιώθει με όσα του λέω. Είναι εύκολο να κατηγορώ τον άλλο, να ασκώ κριτική στον άλλο, να τον υποτιμώ ή να τον περιθωριοποιώ, όμως, πώς νιώθει ο άλλος; Αν εγώ ήμουν στη δική του θέση πως θα ένιωθα;
Μπαίνω στη θέση του άλλου δεν σημαίνει ότι είμαι ο άλλος, ούτε ότι χάνω τη δική του ακεραιότητα της ύπαρξής μου και της προσωπικότητάς μου. Ωστόσο, αυτό με βοηθάει να κατανοήσω καλύτερα τον άλλο.

Με κανέναν άνθρωπο δεν έχουμε τις ίδιες εμπειρίες, τα ίδια βιώματα, τον ίδιο ακριβώς τρόπο σκέψης και δεν νιώθουμε τα ίδια συναισθήματα… ωστόσο, μπορούμε να κάνουμε ένα βήμα προς το δικό του μέρος και εν μέρει να «ταυτιστούμε» συναισθηματικά μαζί του, να δούμε την κατάσταση με τα δικά του μάτια, από τη δική του οπτική γωνία. Ακούω τον άλλο και κατανοώ όσα μου λέει, δεν μ’ ενδιαφέρει να ασκήσω κριτική σε όσα μου λέει, ούτε ως αυθεντία να τον συμβουλεύσω.

Πηγές:

Science Illustrated GR

http://papadopsixologos.blogspot.gr/2014/06/blog-post_25.html

27η Ιανουαρίου: Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος

                 Το παιδί θύμα του ολοκαυτώματος

"Δε θυμάμαι να έπαιζα εκείνο τον καιρό. Στο γκέτο δεν μπόρεσα να παίξω....."

Ένα μικρό κοριτσάκι περιμένει να το ανεβάσουν στο φορτηγό, και κρατάει από το χέρι ένα ακόμη μικρότερο νήπιο, όταν γυρίζει το προσωπάκι του για να δει τον φακό της κάμερας και τον Γερμανό που φωτογραφίζει. Κατά πάσα πιθανότητα, ήταν η τελευταία φωτογραφία της πολύ σύντομης ζωής του. Δεν είχε κάνει τίποτα. 

"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 1ο: "Τέλος του παιχνιδιού"

Σ' αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά" η Ευτυχία και ο Σήφης, μικρά Εβραιόπουλα από τα Γιάννενα και τα Χανιά, μιλάνε για τα παιχνίδια και τις τρυφερές στιγμές που άφησαν πίσω τους φεύγοντας βιαστικά από τα σπίτια τους για να κρυφτούν από τους Γερμανούς. Οι 5 ηλικιωμένοι ήρωες της ταινίας κυριολεκτικά μεταμορφώνονται μπροστά στο φακό: ξαναγίνονται παιδιά. Αυτό συμβαίνει πολλές φορές στην ταινία κι έχεις την αίσθηση ότι βλέπεις μπροστά σου όχι γέρους αλλά παιδιά που μιλάνε μέσα από γεροντικά σώματα. 

"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 2ο: "Τα 3 κορίτσια"

Σ' αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά",  οι τρείς ηλικιωμένες γυναίκες της ταινίας αγγίζουν την γυναικεία πλευρά των "κρυμμένων παιδιών", αυτών που σώθηκαν από το θάνατο κρυμμένα σε Χριστιανικά σπίτια. Οι τρεις μικρές Εβραιοπούλες της Κατοχής έχασαν, όπως ακριβώς και τα αγόρια, την ελευθερία τους, πολλούς συγγενείς, φίλους και γείτονες, τους τόπους που μεγάλωσαν και αγάπησαν. Έχασαν και την παιδική τους ηλικία. Τα κορίτσια όμως έχασαν επί πλέον και τη χαρά της πρώϊμης εφηβείας, το πρώτο σκίρτημα της γυναίκας που μεγάλωνε μέσα τους.

"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 3ο: "Οδυνηρές απώλειες" 

Αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά" ξεκινάει με τα βουβά πλάνα από το Άουσβιτς και τη φρίκη που κινηματογράφησαν οι Σύμμαχοι όταν το απελευθέρωσαν, με τα ρούχα, τα κομμένα στοιβαγμένα μαλλιά, τα παιδικά παιχνίδια κλπ, και συνεχίζει με τα βουβά πρόσωπα των 5 αφηγητών της ταινίας. Την παρατεταμένη σιωπή σπάει η Ροζίνα, Εβραιοπούλα από τη Θεσσαλονίκη, μιλώντας για το βαρύ πένθος που από μικρό παιδί κουβαλάει σε όλη της τη ζωή και ακολουθεί ο Μάριος, από την Αθήνα, λέγοντας τι θυμάται από τον πατέρα του που έχασε. Βαρύ συλλογικό και προσωπικό φορτίο στις πλάτες των μικρών παιδιών, ένα φορτίο που ακόμα μοιάζει αβάσταχτο.

"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 4ο: "Προσκυνώντας Επιτάφιο" 

Αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά" δεν περιλαμβάνεται στην τελική κόπια προβολής. Εδώ η Ευτυχία Νάχμαν μιλάει για τότε που, μικρή Εβραιοπούλα κρυβόταν με ψεύτικη ταυτότητα στο σπίτι του γενναίου Χριστιανού Μίμη Αγγελόπουλου στα Κάτω Πατήσια, στην Γερμανοκρατούμενη Αθήνα. Μαζί με τον αδελφό της Ιάκωβο (που είχε το ψεύτικο όνομα "Νίκος") πήγαιναν στο εκκλησάκι του Αγίου Αντρέα τις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας του 1944 για να μην δώσουν υποψίες στους γείτονες. Προσκύνησαν μάλιστα τον Επιτάφιο! Στο απόσπασμα από την ταινία η Ευτυχία μιλάει για τα διλήμματα και τις τύψεις που ένοιωσε ως δεκάχρονο παιδί.

Περισσότερα για το πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ του Βασίλη Λουλέ

Βίαιος εκτοπισμός της Εβραϊκής κοινότητας των Ιωαννίνων 

Το μεγάλο πλήγμα για τη Ρωμανιώτικη Κοινότητα των Ιωαννίνων συνέβη με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στις 25 Μαρτίου 1944, ανήμερα της εθνικής επετείου της Επανάστασης του 1821, συντελείται η έναρξη του διωγμού των Εβραίων στα Ιωάννινα  από τα ναζιστικά στρατεύματα των SS, τα οποία συνέλαβαν αιφνιδιαστικά σχεδόν το σύνολο της εβραϊκής κοινότητας (περί τα 1.850 άτομα).

Η Εβραϊκή κοινότητα των Ιωαννίνων υπέστη μία πληθυσμιακή μείωση της τάξεως του 91%, όταν σε πανελλαδικό επίπεδο, ο εβραϊκός πληθυσμός μειώθηκε κατά 86%.

Ο κόσμος των συναισθημάτων

Η Θλίψη και η Οργή (του Χόρχε Μπουκάι)

Διαχείριση αρνητικών συναισθημάτων

Daniel Goleman Introduces Emotional Intelligence

Emotional Intelligence by Daniel Goleman ► Animated Book Summary