Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2017

27η Ιανουαρίου: Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος

                 Το παιδί θύμα του ολοκαυτώματος

"Δε θυμάμαι να έπαιζα εκείνο τον καιρό. Στο γκέτο δεν μπόρεσα να παίξω....."

Ένα μικρό κοριτσάκι περιμένει να το ανεβάσουν στο φορτηγό, και κρατάει από το χέρι ένα ακόμη μικρότερο νήπιο, όταν γυρίζει το προσωπάκι του για να δει τον φακό της κάμερας και τον Γερμανό που φωτογραφίζει. Κατά πάσα πιθανότητα, ήταν η τελευταία φωτογραφία της πολύ σύντομης ζωής του. Δεν είχε κάνει τίποτα. 


"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 1ο: "Τέλος του παιχνιδιού"
Σ' αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά" η Ευτυχία και ο Σήφης, μικρά Εβραιόπουλα από τα Γιάννενα και τα Χανιά, μιλάνε για τα παιχνίδια και τις τρυφερές στιγμές που άφησαν πίσω τους φεύγοντας βιαστικά από τα σπίτια τους για να κρυφτούν από τους Γερμανούς. Οι 5 ηλικιωμένοι ήρωες της ταινίας κυριολεκτικά μεταμορφώνονται μπροστά στο φακό: ξαναγίνονται παιδιά. Αυτό συμβαίνει πολλές φορές στην ταινία κι έχεις την αίσθηση ότι βλέπεις μπροστά σου όχι γέρους αλλά παιδιά που μιλάνε μέσα από γεροντικά σώματα. 

"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 2ο: "Τα 3 κορίτσια"
Σ' αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά",  οι τρείς ηλικιωμένες γυναίκες της ταινίας αγγίζουν την γυναικεία πλευρά των "κρυμμένων παιδιών", αυτών που σώθηκαν από το θάνατο κρυμμένα σε Χριστιανικά σπίτια. Οι τρεις μικρές Εβραιοπούλες της Κατοχής έχασαν, όπως ακριβώς και τα αγόρια, την ελευθερία τους, πολλούς συγγενείς, φίλους και γείτονες, τους τόπους που μεγάλωσαν και αγάπησαν. Έχασαν και την παιδική τους ηλικία. Τα κορίτσια όμως έχασαν επί πλέον και τη χαρά της πρώϊμης εφηβείας, το πρώτο σκίρτημα της γυναίκας που μεγάλωνε μέσα τους.



"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 3ο: "Οδυνηρές απώλειες" 
Αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά" ξεκινάει με τα βουβά πλάνα από το Άουσβιτς και τη φρίκη που κινηματογράφησαν οι Σύμμαχοι όταν το απελευθέρωσαν, με τα ρούχα, τα κομμένα στοιβαγμένα μαλλιά, τα παιδικά παιχνίδια κλπ, και συνεχίζει με τα βουβά πρόσωπα των 5 αφηγητών της ταινίας. Την παρατεταμένη σιωπή σπάει η Ροζίνα, Εβραιοπούλα από τη Θεσσαλονίκη, μιλώντας για το βαρύ πένθος που από μικρό παιδί κουβαλάει σε όλη της τη ζωή και ακολουθεί ο Μάριος, από την Αθήνα, λέγοντας τι θυμάται από τον πατέρα του που έχασε. Βαρύ συλλογικό και προσωπικό φορτίο στις πλάτες των μικρών παιδιών, ένα φορτίο που ακόμα μοιάζει αβάσταχτο.



"Φιλιά εις τα παιδιά" / απόσπασμα 4ο: "Προσκυνώντας Επιτάφιο" 
Αυτό το απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ "Φιλιά εις τα παιδιά" δεν περιλαμβάνεται στην τελική κόπια προβολής. Εδώ η Ευτυχία Νάχμαν μιλάει για τότε που, μικρή Εβραιοπούλα κρυβόταν με ψεύτικη ταυτότητα στο σπίτι του γενναίου Χριστιανού Μίμη Αγγελόπουλου στα Κάτω Πατήσια, στην Γερμανοκρατούμενη Αθήνα. Μαζί με τον αδελφό της Ιάκωβο (που είχε το ψεύτικο όνομα "Νίκος") πήγαιναν στο εκκλησάκι του Αγίου Αντρέα τις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας του 1944 για να μην δώσουν υποψίες στους γείτονες. Προσκύνησαν μάλιστα τον Επιτάφιο! Στο απόσπασμα από την ταινία η Ευτυχία μιλάει για τα διλήμματα και τις τύψεις που ένοιωσε ως δεκάχρονο παιδί.






Βίαιος εκτοπισμός της Εβραϊκής κοινότητας των Ιωαννίνων 
Το μεγάλο πλήγμα για τη Ρωμανιώτικη Κοινότητα των Ιωαννίνων συνέβη με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στις 25 Μαρτίου 1944, ανήμερα της εθνικής επετείου της Επανάστασης του 1821, συντελείται η έναρξη του διωγμού των Εβραίων στα Ιωάννινα  από τα ναζιστικά στρατεύματα των SS, τα οποία συνέλαβαν αιφνιδιαστικά σχεδόν το σύνολο της εβραϊκής κοινότητας (περί τα 1.850 άτομα).
Η Εβραϊκή κοινότητα των Ιωαννίνων υπέστη μία πληθυσμιακή μείωση της τάξεως του 91%, όταν σε πανελλαδικό επίπεδο, ο εβραϊκός πληθυσμός μειώθηκε κατά 86%.







Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2017

Ο κόσμος των συναισθημάτων

Η Θλίψη και η Οργή (του Χόρχε Μπουκάι)


Διαχείριση αρνητικών συναισθημάτων


Daniel Goleman Introduces Emotional Intelligence


Emotional Intelligence by Daniel Goleman ► Animated Book Summary



Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2016

Ο παππούς και το εγγονάκι Λέων Τολστόι


                                                 βιογραφικό σημείωμα συγγραφέα
Ένας γέρος
 Στου καφενείου του βοερού το μέσα μέρος
 σκυμένος στο τραπέζι κάθετ’ ένας γέρος·
με μιαν εφημερίδα εμπρός του, χωρίς συντροφιά.

Και μες των άθλιων γηρατειών την καταφρόνια
 σκέπτεται πόσο λίγο χάρηκε τα χρόνια
 που είχε και δύναμι, και λόγο, κ’ εμορφιά.

Ξέρει που γέρασε πολύ· το νοιώθει, το κυττάζει.
 Κ’ εν τούτοις ο καιρός που ήταν νέος μοιάζει
 σαν χθες. Τι διάστημα μικρό, τι διάστημα μικρό.

Και συλλογιέται η Φρόνησις πως τον εγέλα·
 και πως την εμπιστεύονταν πάντα — τι τρέλλα! —
την ψεύτρα που έλεγε· «Aύριο. Έχεις πολύν καιρό.»

 Θυμάται ορμές που βάσταγε· και πόση
 χαρά θυσίαζε. Την άμυαλή του γνώσι
κάθ’ ευκαιρία χαμένη τώρα την εμπαίζει.

.... Μα απ’ το πολύ να σκέπτεται και να θυμάται
 ο γέρος εζαλίσθηκε. Κι αποκοιμάται
 στου καφενείου ακουμπισμένος το τραπέζι.

Κ.Καβάφης, από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984
απαγγελία του ποιήματος







Κυριακή 24 Απριλίου 2016

"ΓΑΛΗΝΗ" του Ηλία Βενέζη

Ηλίας Βενέζης (Αϊβαλί 1904 - Αθήνα 1973)




—Ο Ηλίας Βενέζης γεννήθηκε το 1904 στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας όπου έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
—Μετά τον πρώτο διωγμό του 1914 εγκαταστάθηκε με τη μητέρα και τα αδέρφια του στη Μυτιλήνη μέχρι το 1919. Επέστρεψαν στην Μικρά Ασία για να την εγκαταλείψουν οριστικά πλέον το 1922.
—Ο ίδιος όμως δεν πρόλαβε να επιβιβαστεί στο πλοίο: πιάστηκε από τους Τούρκους και στάλθηκε μαζί με 3.000 ακόμη Έλληνες Μικρασιάτες  στα τρομερά Τάγματα Εργασίας για 14 μήνες. Ήταν ένας από τους 23 αιχμαλώτους-επιζώντες της ομάδας του.
— Από εκεί εμπνεύστηκε το πρώτο του μυθιστόρημα “ΝΟΥΜΕΡΟ 31328”.
— Το 1923 απελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Μυτιλήνη όπου έζησε μερικά χρόνια μέχρι την οριστική εγκατάσταση του στην Αθήνα. Έγραψε πολλά σπουδαία έργα και έγινε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
—Πέθανε το 1973 και τάφηκε στην Μυτιλήνη, που την θεωρούσε σαν δεύτερη πατρίδα του. Στον τάφο του, στο νεκροταφείο του μολύβου, γράφει μόνο την λέξη “ΓΑΛΗΝΗ”.

Ο ξεριζωμός των Φωκιανών και η εγκατάστασή τους στη νέα τους πατρίδα έγινε αφορμή για να γραφτεί ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα του περασμένου αιώνα. Η "Γαλήνη" του Ηλία Βενέζη που εκδόθηκε το 1939, βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών και βρήκε μεγάλη ανταπόκριση από το αναγνωστικό κοινό, αποτελεί σημείο αναφοράς για τους απανταχού Φωκιανούς.
Ο Ηλίας Βενέζης ερχόταν συχνά στην Παλαιά Φώκαια της Αττικής, γνώρισε από κοντά τους Φωκιανούς πρόσφυγες και άντλησε πολλές πληροφορίες από τις αφηγήσεις τους. Μάλιστα ο αδελφός του συγγραφέα, ήταν παντρεμένος με τη Φωκιανή, Ελένη Νικολαΐδου (διάσημη μεσόφωνος στην όπερα κατά τον περασμένο αιώνα).
Όσον αφορά στον τίτλο, Γαλήνη είναι το ποθητό αγαθό που επιδιώκουν οι ταλαιπωρημένοι και πανταχού γυρισμένοι πρόσφυγες της Φωκίδας της Μικρασίας, οι οποίοι ποθούν να βρούνε την ηρεμία, τη σταθερότητα, την ασφάλεια στο μέρος που τελικά τους φέρνουν με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης και να "ξαναστήσουν " τις ζωές τους από την αρχή. Ωστόσο, όσο κι αν πρόκειται για ένα απλό φαινομενικά ζητούμενο που δεν προσκρούει στα θέλω και τις φιλοδοξίες του συνηθισμένου ανθρώπου,  δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι πρόκειται για μία κατάσταση που δύσκολα μπορεί να βρει ο άνθρωπος είτε λόγω του ανικανοποίητου της ανθρώπινης φύσης είτε λόγω των εξωτερικών συνθηκών. Κάπως έτσι λοιπόν, θα συμβούν τα πράγματα και σε αυτό το βιβλίο.

Πού όμως διαδραματίζονται όλα αυτά; Στην Ανάβυσσο. Είναι ένας τόπος σε κάποιον απόμερο κόρφο του Σαρωνικού. Άλλοτε εκεί ήταν το μέρος όπου οι αρχαίοι κάτοικοι της περιοχής βάζανε τους νεκρούς τους να αναπαυτούνε. Τώρα κανένας δημόσιος δρόμος δεν οδηγεί σε αυτόν τον τόπο. Ο οδοιπόρος εδώ δε θα βρει ούτε ένα δέντρο. Σκίνα μονάχα βρίσκονται, αγκάθια, βούρλα και άμμος. Χέρια ανθρώπου από πολλούς αιώνες δεν όργωσαν το χώμα. Μέσα από τούτο το πέρασμα βλέπει κανείς στο βάθος τη γαλανή γραμμή της Πελοποννήσου, της Αίγινας και της Ύδρας. Ένα μονοπάτι μπορεί να φέρει τον Οδοιπόρο στην ακρογιαλιά της Ανάβυσσου μέχρι τις Αλυκές, μοναδικό σημάδι πως υπάρχει ζωή σε τούτην την ανθρώπινη ερημιά.
   Εδώ λοιπόν φτάνει ξαφνικά ένα κοπάδι ανθρώπων ένα πρωινό του Ιουλίου του 1923 στηρίζοντας όλες τις ελπίδες του για μια νέα ζωή  μετά την μάταιη και άσκοπη περιπλάνησή τους στις περιοχές της Πελοποννήσου. Το μόνο που αρχικά ζητάνε; Λίγο νερό. Καταφέρνουν βέβαια να βρούνε άφθονο στο τρίτο πηγάδι που θα συναντήσουν. Κι ενώ η εύρεση νερού εξασφαλίζει κάπως το όνειρό τους, οι δυσκολίες είναι τόσες πολλές που κάμπτει συχνά το ηθικό κυρίως χαρακτήρων όπως της κυρίας Ειρήνης Βένης- αδύναμων, καθόλου δουλεμένων στην καθημερινή βιοπάλη και συχνά με το αίσθημα του αδικημένου ανθρώπου από τα δεινά της ζωής.








Οι φωκιανοί έρχονται στη γη της Αναβύσσου. Οι βοσκοί που έχουν τα χειμαδιά τους στην περιοχή τους απειλούν για να τους διώξουν. Οι αρχαιοκάπηλοι που δρουν στην περιοχή τους βλέπουν με μισό μάτι. Οι πρόσφυγες αρχίζουν να ξεχερσώνουν τον τόπο. Ο Φώτης Γλάρος, σκάβοντας στο χωράφι του, βρίσκει ένα άγαλμα κούρου. Οι αρχαιοκάπηλοι του το κλέβουν. Το νερό της μεγάλης πλημμύρας παίρνει την γυναίκα του. Αυτός όμως δεν το βάζει κάτω, ξαναπαντρεύεται μια γυναίκα από το πάνω χωριό, όπου έχουν εγκατασταθεί κυρίως πρόσφυγες από την Καππαδοκία, φτιάχνει μια βάρκα, κλέβει αλάτι από τις αλυκές που λειτουργούν στην Ανάβυσσο, και αρχίζει εμπόριο με την Αίγινα.









Σάββατο 26 Μαρτίου 2016

Το εξεγερτικό μήνυμα του '21





                                       Γιάννης Σκαρίμπας ΤΟ 1821 ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ



Διαβάστε ολόκληρο το βιβλίο ΕΔΩ: http://gym-anatol.ioa.sch.gr/wp-content/uploads/2016/03/Giannis-Skarimpas-to-1821-kai-i-alithia.pdf




 Δείτε τα παρακάτω βίντεο που  δημιουργήθηκαν από μαθητές σχολείων της χώρας μας  για την Επανάσταση του 1821




Σάββατο 19 Μαρτίου 2016

"Το Αλάτι της Γης": Ένα ταξίδι με τον κορυφαίο φωτογράφο Σεμπαστιάο Σαλγκάδο



Το «The Salt of the Earth» (Το Αλάτι της Γης), αποτελεί ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ του 2014.
Σκηνοθεσία: Βιμ Βέντερς σε συνεργασία με τον Τζουλιάνο Ριμπέιρο Σαλγκάντο. Η ταινία περιγράφει τη ζωή και το έργο του καταξιωμένου Βραζιλιάνου φωτορεπόρτερ Σεμπαστιάο Σαλγάδο.  Μια συγκινητική ταινία που ξεπερνά κατά πολύ το θέμα της και μεταμορφώνεται σε σπουδή για τον άνθρωπο και το περιβάλλον του.  




Tα τελευταία 40 χρόνια, ο φωτογράφος Σεμπαστιάο Σαλγκάδο ταξιδεύει σε όλες τις ηπείρους καταγράφοντας τις αλλαγές της ανθρωπότητας. Έχει υπάρξει αυτόπτης μάρτυρας μεγάλων γεγονότων της πρόσφατης ιστορίας μας. Παρών σε πολέμους, λιμούς, κύματα προσφύγων και συνοδοιπόρος με ανθρώπους όλων των ειδών και χρωμάτων από διαφορετικές φυλές, συνεχίζει να ταξιδεύει στον πλανήτη αναζητώντας παρθένα σημεία του, άγρια χλωρίδα και πανίδα και μεγαλοπρεπή μοναδικά τοπία σε ένα τεράστιο έργο καταγραφής της ομορφιάς του πλανήτη Γη. Για τον Σεμπαστιάο Σαλγκάδο οι άνθρωποι παντού διαφορετικοί και όμως ίδιοι, αποτελούν «Το αλάτι της γης».
Ο Σεμπαστιάο Σαλγκάδο, οι εικόνες του, οι ιστορίες του και η σοφία που έχει αποκτήσει μέσα από τις μοναδικές εμπειρίες του, παρουσιάζονται στο ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΓΗΣ μέσα από τα μάτια του γιου του, Τζουλιάνο Σαλγκάδο, και του Βιμ Βέντερς.